Fotowedstrijd 2017
 

Ook dit jaar organiseert “Le Chemin de Fer du Bocq”, een fotowedstrijd ter gelegenheid van haar Festival "(12, 13 en 15 augustus), waar de gekozen foto's worden tentoongesteld en het publiek erover mag stemmen.

De foto's (max 3) dienen gemaild te worden naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

De winnende foto’s worden gepubliceerd in “OP DE BAAN”.

 

Reglement en informatie

Winners 2016 :

2016 Concours photo N1

 2016 Concours photo N2

2016 Concours photo N3

2016 Concours photo N4

Steun ons

Als u onze actie wenst te steunen en/of deel te nemen aan het leven van de vereniging, zijn er twee mogelijkheden:

1) Morele en financiële steun door het nemen van een abonnement op ons tijschrift "OP DE BAAN"

Ons tijdschrift OP DE BAAN behandelt in detail de actualiteit op spoorweggebied in België en daarbuiten; de geschiedenis en de activiteiten van de vereniging. Het kan aangeschaft worden in de bepaalde dagbladhandels en wordt toegezonden aan alle abonnees. Om ons tweemaandelijks tijdschrift OP DE BAAN te ontvangen, zie hier

U mag natuurlijk ook steeds een gift doen aan de vereniging!

2) Actief deelnemen als vrijwilliger aan de activiteiten van de vereniging.

Sinds haar oprichting in 1989 put Toerisme en SpoorPatrimonium, die de Bocq-spoorlijn uitbaat, haar krachten en capaciteit om te evolueren uit de mannen en vrouwen die er deel van uitmaken.
Door haar structuur, haar grootte en haar uitstraling kent ze een divers en zeer gevarieerd verenigingsleven.
Ze groepeert mensen uit alle socio-professionele categorieën en alle horizonten. Ieder van hen draagt bij tot de realisatie van de sociale doelstellingen van de vereniging, in de mate van zijn tijd, talent, of gewoon zijn verlangen!

De vereniging bestaat uit verschillende sectoren om te vereniging te laten functioneren:

De uitbating:
Het treinverkeer op de Bocq-spoorlijn wordt geregeld door het Algemeen Exploitatiereglement. Dit reglement bepaalt duidelijk waaraan het treinverkeer op de lijn moet voldoen om de veiligheid te garanderen. Om die reden zijn verschillende vrijwilligers opgeleid en gebrevetteerd om veiligheidsfuncties te verzekeren. De veiligheidsfuncties zijn: Stationschef, Treinbestuurder, Treinbegeleider, Rangeerder, Schouwer, Hulptoezichter, Overwegwachter en Schildwacht.

Buiten de veiligheidsfuncties zijn er nog ontelbaar veel functies, nodig voor de goede werking van de lijn: onthaalverantwoordelijken (belast met het informeren van de reizigers, met de goede werking van de boetiek en de bar), controleur (belast met de verkoop of het nazicht van de treinbiljetten) commentator (belast met het geven van didactische commentaren tijdens de ritten); …

Daarboven zijn er medewerkers die zich bezig houden met het voorbereiden van de ritten (aankopen doen voor de bar, reiniging en herstellen van het materieel, …).
Al deze taken worden uitgevoerd naargelang de noden van de dienst en de beschikbaarheid van elkeen.

Het onderhoud en de restauratie van het rollend materieel:
Het betreft fundamentele taken indien men met museummaterieel op de lijn of op het Infrabel-net wil rijden.
Alle vrijwilligers zijn van harte welkom om deel te namen aan de veelheid van taken, zowel op de motoren en het chassis als het carrosseriewerk: vernieuwing/restauratie van locomotieven, motorwagens en rijtuigen, opnieuw conform maken, onderhoud, kleine revisie, …
Alhoewel sommige taken een specifieke kennis vereisen, belet dit niemand om stelselmatig kennis op te doen met behulp van medewerkers die reeds langer in dienst zijn, zodat elke vrijwilliger een taak zal vinden die hem genoegen kan schenken.
Verschillende plaatsen worden door de vereniging gebruikt om het onderhoud en de restauratie van haar materieel te verzekeren: Schaarbeek (Brussel), Saint-Ghislain (Mons) en Spontin.

De infrastructuur:
Dit is één van de essentiële activiteiten van de Bocq-spoorlijn. Parallel met de restauratie van het materieel, is er het onderhoud van de lijn zelf, zonder dewelke er geen ritten mogelijk zijn!

Werksessies aan het spoor en zijn omgeving worden zeer regelmatig georganiseerd en dat gans het jaar door, zelfs tijdens de exploitatiedagen. Deze ploeg waakt over het goed onderhoud van de lijn (rails, dwarsliggers, ballast, begroeiing snoeien, …).
Deze bijeenkomsten zijn dikwijls erg aangenaam. In moeilijke tijden worden hechte ploegen gevormd.

Indien u een handje wil komen toesteken, aarzel dan niet te telefoneren naar 0477/989.123 of contact op te nemen met info om de precieze data en ontmoetingsplaatsen te vernemen.

De vrijwilligers

De vrijwilligers van het TSP onderhouden de lijn sinds 1992.

Sinds 1992 is een team van enthousiaste vrijwilligers bezig met het in orde brengen van de Bocq-lijn, die tientallen jaren verlaten was. Met geduld en volharding zijn ze erin geslaagd om de lijn geschikt te maken voor toeristische treinen.
Het struikgewas langs de lijn werd verwijderd en de hellingen werden opgekuist, duizenden dwarsliggers werden met mankracht vervangen, stenen muurtjes werden gemetseld, metalen brugdelen werden hersteld, enz.
In 1992 mocht de lijn slechts bereden worden aan maximaal 20 km/u , momenteel rijden de treinen in alle veiligheid aan 40 km/u! 
Het traject van 1992 wordt elk jaar met meerdere honderden meter uitgebreid.

Elke zondag van oktober tot juni wordt het struikgewas aangepakt en wordt het spoor onderhouden. Dit werk omvat het opruimen en reinigen van het vrije ruimteprofiel, alsook het maken van uitzichtpunten op de typische plaatsen langs de lijn. De spoorwerken bestaan hoofdzakelijk uit het vervangen van slechte dwarsliggers, het aanspannen van de bevestigingen, enz.

Als u met ons team wenst mee te werken, aarzel dan niet om contact op te nemen met ons: 0477/989.123 of een e-mail te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. om de plaats van afspraak te kennen.

Geschiedenis

Iets meer dan een eeuw gelden werd de lijn 128 tussen Ciney en Yvoir in gebruik genomen.
Ze wordt beschouwd als één van de mooiste spoorlijnen van België. De lijn volgt de Bocqvallei en heeft talrijke kunstwerken (bruggen, tunnels) en wordt momenteel door het Toerisme en SpoorPatrimonium vzw terug opgeknapt.
Dit kort document geeft een historisch overzicht van de Bocqlijn. Het is geen gedetailleerde beschrijving van de levensloop. De opeenvolgende bouwfasen en enkele exploitatiekarakteristieken worden weergegeven.

  • ONTSTAAN VAN DE LIJN

In 1888 werd een ontwerp uitgewerkt. Twee jaar later werd een concessie toegekend aan de  Société Nationale de "Chemins de Fer Vicinaux" (buurtspoorwegen) met het oog op de bouw van een spoorlijn met normaal spoor tussen de stations van Ciney, dat sinds 1 mei 1858 gelegen is op de lijn van de "Grande Compagnie du Luxembourg", en Yvoir dat op de lijn naar Namur ligt van de "Compagnie du Nord" belge sinds 1862. Het is evenwel de "Chemins de fer de l'Etat belge" (staatsspoorwegen) die instonden voor de uitvoering van de werken: in 1894 werd het traject uitgetekend en op 15 maart 1896 werd de aanbesteding aangekondigd. De ingebruikname van de lijn 128 gebeurde in vier fases: de sectie Ciney-Spontin op 5 mei 1898, de sectie Ciney-Dorinne op 1 mei 1902, Dorinne-Evrehailles op 1 mei 1903 en Evrehailles-Yvoir op 1 juni 1907.

  • EXPLOITATIE VAN DE LIJN 128

Er zijn vier aspecten die de aandacht trekken: de voorstelling van de algemene eigenschappen van het traject Ciney-Yvoir, de beschrijving van de "reizigers-" en "goederen-"diensten en in het kort de verscheidene tractiemethodes.

Algemene kenmerken

De Bocqlijn is een enkelsporige lijn met een lengte van 21 km. Er liggen langs de lijn 12 stations of haltes: het zijn Ciney, Halloy, Braibant, Sovet, Senenne, Spontin, Spontin-Sources, Dorinne-Durnal, Purnode, Evrehailles-Bauche, Yvoir-Carrières en Yvoir. De stations van Spontin, Dorinne-Durnal en Evrehailles-Bauche hadden een uitwijkspoor om treinen te laten kruisen. De referentiesnelheid was 70 km/u.

Reizigersdienst "voyageurs"

De dienst op de lijn was eerder beperkt, gezien het landelijk karakter van de streek. In 1948 waren er op werkdagen zeven heen- en terugritten (omnibus) tussen de eindstations van de lijn; twee treinen reden verder tot in Dinant via lijn 154. De reis duurde ongeveer 40 minuten.

Goederendienst

Wegens de aanwezigheid van talrijke steengroeven (kalksteen) langs de lijn, was het goederenvervoer zeer belangrijk. Alle stations, behalve Sovet en Yvoir-Carrières, bezaten een goederenkoer.

Tractievormen

Na de Tweede Wereldoorlog werden de reizigerstreinen verzekerd door motorwagens (type 551 en 553) onderhouden door de stelplaats van Ciney. De goederentreinen daarentegen werden getrokken door stoomlocomotieven van het type 29 (stelplaats Ronet), en door de typen 81 en 93 (stelplaats Ciney). Later werden de diesellocomotieven van Ronet ingezet voor de bediening van de lijn.

  • DE ONDERGANG EN DE SLUITING VAN DE LIJN

Wegens een exploitatietekort vastgesteld door de NMBS, werd de reizigersdienst op lijn 128 opgeheven op 31 juli 1960 en vervangen door een autobusdienst. De goederendienst werd nog in hetzelfde jaar beperkt tot de sectie Ciney-Evrehailles; en werd op het einde van de jaren 60 opgeheven tussen Evrehailles en Spontin. Bleef enkel nog in dienst de sectie Ciney-Spontin (Sources) voor de bediening van de steengroeve "Carrières de la Rochette"; die ballast leverde voor de NMBS. Op 7 november 1983 werd de volledige sluiting aangekondigd.

 

  • DE TOEKOMST

Het Toerisme en SpoorPatrimonium heeft sinds enkele jaren belangstelling voor het heropenen van de Bocqlijn. Met de hulp van vrijwilligers werd begonnen met het verwijderen van het struikgewas op de sectie Ciney-Dorinne en liet er op 11 september 1992 voor het eerst opnieuw een ex-NMBS motorwagen rijden. Dit experiment werd in de komende jaren meermaals herhaald. Sinds 1999 is er wekelijks op zon- en feestdagen, tussen maanden juni en september een treindienst.

Met deze regelmatige ritten wil het TSP een zo breed mogelijk publiek aantrekken om via het spoor de vele facetten van de magnifieke Bocqvallei te laten ontdekken.

Het uiteindelijk doel is de lijn volledig te bewaren en over de ganse lengte toeristisch uit te baten tussen Ciney en Yvoir.

Het Traject

Traject met commentaar aan boord van de trein van Ciney naar Yvoir 

We verlaten op dit ogenblik het station van Ciney. De spoorweggeschiedenis in de hoofdstad van de Condroz startte op 1 mei 1858, de dag waarop de verbinding met Namur gerealiseerd werd. Twintig jaar later, op 1 februari 1877, wint het station van Ciney aan belangrijkheid met de inhuldiging van lijn 126 naar Statte. Aan uw rechterzijde (gezien in de rijrichting) ziet u aansluiting van deze lijn, die voor alle reizigersverkeer gesloten werd in 1962. Lijn 126 wordt nog gebruikt voor de goederendienst tussen Statte en Marchin ten behoeve van het metaalverwerkend bedrijf Delloye-Mathieu. Op de voorgrond ziet u de installaties van het bedrijf ‘Ronveaux’, gespecialiseerd in het vervaardigen van voorgespannen beton. Het is in dit bedrijf dat het merendeel van de betonnen brugdekken voor de bruggen op de Belgische HST-lijnen werden gebouwd. 

Iets verder, aan uw linkerzijde, ziet u tussen het struikgewas het tractieonderstation van Ciney, dat sinds 1956 een gedeelte van de lijn Namur - Luxembourg voorziet van elektrische stroom. Ter herinnering, de NMBS gebruikt 3000 Volt gelijkspanning. 

Ter hoogte van het gehucht van Halloy, links de voormalige halteplaats die werd bediend door de omnibus van de Bocqlijn en die stopte ter hoogte van de kapel. Aanvankelijk bevond de kapel van Halloy zich op de plaats van de spoorwegbedding waarover we nu rijden. Deze kapel werd in 1895 - onder dwang van een boete - steen per steen afgebroken en iets verder terug opgebouwd om de lijn verder te kunnen aanleggen

Halloy is tevens beroemd om zijn kasteel (rechts). Dit was vanaf de elfde eeuw één van de twaalf residenties van de prins-bisschoppen van Liège. Vandaag is het een klakstenen bouwwerk met een centraal gedeelte en twee dwarsvleugels. Links ziet men een bijgebouw, rechts een hoeve. De meest illustere bewoner van het kasteel was ongetwijfeld Jean Baptiste Julien d’Omalius de Halloy die er leefde tussen 1783 en 1875.

Het volgende station is Braibant dat zich aan uw linkerzijde bevindt. De voormalige goederenkoer werd gebruikt voor de overslag van vlas en suikerbieten. Het gebouw dateert uit het begin van de vorige eeuw en werd aan een particulier verkocht in 1967. Sinds 1984, bij het in voege stellen van het IC/IR-plan van de NMBS, stoppen hier geen treinen meer; de reizigers moeten zich met de bus van en naar Ciney verplaatsen.

Na het station en na de bediening van de overweg, verlaat de lijn de nevenliggende lijn 162 en buigt af in westelijke richting naar Spontin en de Maasvallei.

Na een bosje ziet u rechts het gehucht Gemenne en het dorp Natoye (watertoren) gefusioneerd met de gemeente Hamois-en-Condroz, links ligt het dorp Braibant

De lijn verlaat het plateau van de Condroz en daalt af naar de Bocqvallei. De Bocq mondt uit in de Maas in Yvoir. De hellingsgraad bedraagt 1,6%; wat een maximum was voor de locomotieven die bestonden bij de bouw van de lijn in het begin van de vorige eeuw.

Om het grote hoogteverschil te overbruggen, werd een sleuf gemaakt in de rotsen voor de bouw van de spoorweg. De wanden van deze uitgraving zijn op bepaalde plaatsen bijna 20 meter hoog. Jonge geologen gebruiken deze plaats dikwijls voor rotsverkenningen. De uitgraving is gelegen op de scheiding tussen twee verschillende geologische zones: geologische laag Dinant V1 (Viséen, primaire steenkool) en de geologische laag van Waulsort T2 (Doornikse primaire steenkool). Het station van Sovet ligt op het einde van deze uitgraving. Dit station werd, zoals alle stations lang de lijn, opgetrokken in de lokale steen. Dit station bevindt zich in het midden van de velden, op een afstand van ongeveer drie kilometer van het gelijknamige dorpje, nabij het gehucht van Reuleau.

Iets verder, rechts, ziet u een van de drie plaatsen van waterwinning langsheen de Bocq (gangen geboord in de flank van een heuvel), uitgebaat door de Compagnie Intercommunale Bruxelloise des Eaux; die is gelegen aan de bron die “pavillon” genoemd wordt. De tweede winningplaats bevindt zich te Reuleau, de derde is de bron “Sainte Cathérine” die u enkele minuten verder kunt waarnemen. Er worden gemiddeld 20.000 kubieke meter water per dag ontgonnen in de drie ontginningspunten; hierdoor wordt de stad Brussel van het nodige drinkwater voorzien. Er werken dertig mensen bij de CIBE te Spontin en omgeving.

Na de halte Senenne rijden we over een viaduct met uitgehouwen steen, voorzien van drie bogen, waar we het mooie gehucht van Senenne kunnen zien. Kort daarop rijden we onder de viaduct van de autosnelweg E411 Brussel - Luxembourg.

Bij het naderen van Spontin kunt u links l het CIBE-ontginningspunt ‘Ste-Cathérine’ waarnemen. Hier werd de Bocq gekanaliseerd om het wegstromen van het gewonnen water te voorkomen.

Het station van Spontin was vroeger een kruisingsstation. Het werd opgekocht door het bedrijf “Bétons Gautot”, en vervolgens door de gemeente van Yvoir. Het gebouw werd volledig gerestaureerd door de vzw. “Patrimoine de Spontin”. Op de rijdagen vindt u er onze boetiek en is de cafetaria geopend.

De trein rijdt verder naar Dorinne-Durnal. We rijden nu door de tunnel van Spontin; deze heeft een lengte van 501 meter. Het is één van de vijf tunnels op de lijn, de meest gekende is deze van Yvoir, waar een trein van Hitler schuilde in oktober 1940 (deze laatste begaf zich naar Montoir voor een ontmoeting met Pétain); en op 5 en 6 juli 1940 tijdens de Franse veldslag deze van Goering.

Na de tunnel komen we aan in de stopplaats Spontin-Sources. Ter hoogte van deze stopplaats werd de steengroeve van La Rochette (aan uw linkerzijde) van spooraansluiting voorzien. Deze groeve leverde spoorballast aan de tot in 1983. Er was eveneens een aansluiting met de Société des Eaux de Spontin. Deze fabrikant van stroop, fruitsappen en frisdranken behoort nu tot de Spadel-groep en maakt fijne siropen, mineraal water en limonades. Er is ook een grote ruimte voor het vervaardigen van pluethyleen flessen. Er werken 54 mensen en er wordt 30 miljoen liter geproduceerd per jaar.

Na de gelijkgrondse kruising met de rijksweg slingert de lijn zich door het bos en rijdt over de fosée des Livottes, die het regenwater van de vlakte Gochelaine in Durnal opvangt. We komen aan bij de oude kalkovens van de steengroeve.

Deze kalkovens werken volgens hetzelfde principe als de hoogoven in de staalindustrie: er werd een groot vuur aangelegd met houtblokken, vervolgens werden er afwisselend lagen met afval van blauwe steen en lagen met steenkool, aangevoerd per trein, toegevoegd. Onderaan de stenen trechters werd de vloeibare kalk gevormd en opgevangen in wagentjes. De kalk werd per spoor naar alle uithoeken van België vervoerd.

We komen nu op het einde van de rit aan Purnode, momenteel eindstation van de lijn.
Nadat de machinist van stuurpost heeft gewisseld keren we terug naar Ciney.

Facebook Group

 

 

Contacteer ons

 

 

Book Now